07/22/06
Phần 1
Phần 2
Phần 3
12 tháng 3 HB6 (2006)
TRẦN XUÂN AN QU Ê NH À YÊU DẤU trường ca thơ NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH 1998
TRẦN XUÂN AN
QU Ê NH À
YÊU DẤU
trường ca thơ
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ
TP. HỒ CHÍ MINH
1998
xem
http://tranxuanantruongcatho7.blogspot.com/
15 LẰN ROI mẹ ơi con không trông chờ một độ sáng cần thiết nào trong con người ấy khi ngọn lửa ấm nồng đă tắt bài học thấm thía với đời, không thể sống nổi bằng đầm đ́a nước mắt con tin vào sức mạnh của chính ḿnh như Đất sau vầng trán mỗi người cũng chỉ là Đất nơi từ đó mọc lên mái tóc óng mềm và làn hương trí tuệ! con kính trọng ánh sáng ngọn nến đương đầu với bóng tối không muốn nh́n mồ hôi thành nước mắt bài học từ ngh́n năm và đời mẹ hăy khóc nỗi khổ đau bằng mồ hôi tuổi thơ con đặc quánh bóng tối nếu mẹ không là mẹ và sẽ tối hơn bóng tối nếu cha không là cha nếu chú không là chú thắp lên ngọn lửa sáng ṛng ṛng nóng bỏng mồ hôi tuổi học tṛ tím mặt tủi cực trước se sua vênh vang dẫu rất hồn nhiên rất bản năng của chúng bạn chưa biết đói khát rách rưới! sao quên vị cay và đắng bởi cặp sách cũ sờn đôi dép ṃn đế đứt quai trước ánh mặt giễu cợt ngây ngô tiếng cười ác độc thơ dại! có di truyền và đột biến trong con chăng nỗi uất hận của cha niềm phẫn chí của chú tạ ơn mẹ ḷng nhẫn nại sớm hôm tảo tần thầm lặng đậm hương mưa dầm tê tái và dù nắng lửa ḷng cát trắng luôn luôn dịu mát đằm thắm trong con khát vọng! lằn roi chú đau đời như quất tuổi thơ con: gắng học! cha rơi nước mắt xuống đôi nạng gỗ ướt trang sách con: gắng học! học, đó là lối thoát cuối cùng không cách nào khác! học, như một thách thức thân phận con, con gái nhà cùng đinh con không muốn nhận quà Tết bọc giấy màu rực rỡ ḷng bố thí con không muốn nhận quà khuyến khích hoa ḥe xoa dịu kẻ nghèo khốn cuối năm để chụp ảnh triển lăm hào quanh người giàu con phải là người chiến thắng bằng chính khối óc sáng ḷa của con phần thưởng phải chói ngời căn nhà lá dừa ọp ẹp mái tôn rỉ rét! phải trở nên quư báu những chiếc áo rách! phải trở nên cao sang những nốt chai sần bốc vác! ôi nụ cười trên gương mặt cha tàn phế héo hắt trên gương mặt chú nát rượu uất hận trên gương mặt mẹ hốc hác buồn lo cảm ơn mẹ, ḍng sông thầm lặng đằm thắm trong con khát vọng! và bây giờ, mẹ ơi, con của mẹ người đàn bà ba mươi tuổi, bơ vơ, mồ côi chẳng lẽ gục đầu bên tiếng đàn bầu nghe chú trào nước mắt khi người ấy đă phủi tay ra đi! ngang trái đă quất lên số phận con và cháu mẹ làn roi: với đời, đừng trông chờ ở người khác đừng trông chờ, không trông chờ, tôi ơi! con xin thắp lên trên bàn thờ và trong ngực con hai ngọn nến ṛng ṛng mồ hôi không phải nước mắt tỏa ánh sáng, lung linh giạt xô cùng bóng tối. 16 NỬA KIA CỦA SỰ THẬT THÂN XÁC… cơn mưa rào buổi chiều tạt vào cửa kính mát lạnh không khí đă được điều ḥa những đồng sự cùng tôi trắng toát áo quần trắng một g̣ bụng nhô cao trắng màu da đàn bà vuông vải trắng khoét lỗ dưới độ sáng vài trăm ngọn nến của chùm đèn dao mổ trắng sáng trong tay thoáng chút đa cảm tôi sắp tàn nhẫn rạch xuống Cái Đẹp (có phải chút đa cảm lúc này đồng nghĩa với bất nhân?) người mẹ bốn mươi lăm tuổi và bào thai con so đang cần cứu sống cắn răng rạch mũi dao, máu tứa máu thấm vào ga trắng hồng tươi nước ối tràn đứa bé đỏ hỏn ̣a khóc sau cái phát khẽ vào mông những tiếng cười vui sau khẩu trang trắng kim chỉ khâu và liều thuốc hồi sức một ca mổ nhẹ nhàng và dịu dàng người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi rời pḥng mổ, đứng nh́n mưa nền trời lóe chớp như dao rạch con dao thời trung cổ con dao kinh viện, con dao khổ hạnh Đông và Tây đă rạch xuống thân xác đàn bà thân xác loài người… ơi một Con Người vừa khóc ngợp tiếng thở đầu đời khỏe hồng xinh xắn có lẽ đang tràn ra những rêu nhớt xanh đen tích đọng khi c̣n trong ḷng mẹ Con Người khởi đầu từ ḷng mẹ, khác chi hạt lệ hạnh phúc, khổ đau gieo xuống đá xám cát trắng phù sa sau vầng trán mầm sống tươi đẹp như hạt thóc gieo trên bùn… dạ con tṛn quả bí mạch máu là thân dây thức ăn hằng ngày khác chi phân bón… vinh diệu Đất, vinh diệu Phân Bón vinh diệu những thước ruột chất chứa Phân Bón thối rữa trong bụng Đất… Con Người! Con Người là Đất! người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi sau ca mổ cứu sống người mẹ và bào thai đứng nh́n trời sấm sét rạch nền trời, mưa xối xả vớ vẩn, bâng quơ tập lại nụ cười đă quên, thanh thản vâng, đó là nửa kia của sự thật t́nh đời buồn ǵ đâu hỡi sự thật cũ mèm! ngoài kia, mưa xối xả cơn mưa chiều rạt rào thanh thản ơi cháu bé đỏ hồng xinh xắn ơi Sự Sống! cơn mưa chiều triết lí vu vơ có lẽ nên chuyển bệnh án trái tim tôi qua ngành tâm thần chăng? người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi mỉm cười tự giễu dắt xe bước dưới mưa giật ḿnh gặp lại chính ḿnh phóng xe nhanh về trường mẫu giáo chạy trốn chính ḿnh ơi đôi mắt nâu trẻ thơ ơi tiếng cười trong veo nước suối người mẹ thảng thốt kêu cứu đến con ḿnh xối xả cơn mưa chiều con ơi, mẹ sợ hăi một ḿnh. 17 ÁM ẢNH đêm khuya quạt máy thổi cơn gió dài vô tận người đàn bà nằm bên con bay lên bay lên cùng giấc mơ níu vào bồng bềnh mây hồng gương mặt thiếu nữ mười bốn tuổi trẻ con thiêm thiếp xanh xao pḥng hồi sức thoảng hương không khí lạnh bên kia vách kính ngăn, lồng kính sơ sinh non tháng ấm đứa bé dị tật ngon giấc hồng hào vô nhiễm niềm đau thân phận hơi thở đều, nhịp tim khỏe bên này, giọt giọt nước thuốc giọt giọt huyết thanh giọt giọt máu rơi vào tĩnh mạch người mẹ thiếu nữ mười bốn tuổi xanh xao xanh xao mặc cảm lầm lỡ xanh xao bởi vết mổ sinh nở nào đă trọn đầy cơ thể để làm mẹ! khung xương chậu c̣n quá hẹp đôi vú trái cau thiếu nữ sinh ra lớn lên giữa môi trường phố phường ngoại thành sao em thơ dại quá những nét cong chưa tṛn dẫu nguồn máu tinh khiết người nữ đă mười mấy con trăng đỏ thắm bỗng vội bị làm mẹ! làm sao giấu được vết sẹo và bao nhiêu lằn nứt trên thành bụng non tơ làm sao tiếp tục đến lớp làm sao nuôi con làm sao đủ sức bước tới chặng đường tương lai bỗng quá dài, và có lẽ không c̣n tươi sáng, cùng con, đứa con dị tật bóng tối và mây đen mặc cảm! và em c̣n là cô bé mau nước mắt! em cũng biết trước con em tiên thiên không đủ đầy qua chẩn đoán siêu âm! người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi đă bảo sẽ sẵn sàng… … trời ơi, một Con Người vô tội c̣n đang bào thai xoay chưa tṛn tuổi ḷng mẹ để cứu người, thiếu nữ mười bốn tuổi sao em và mẹ em lắc đầu rấm rứt khóc! người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi biết ḿnh sai lầm và không sai lầm sai và đúng c̣n tùy ở ánh mắt, bao nhiêu ánh mắt xóm giềng, bè bạn, thầy cô sai và đúng c̣n tùy ở ánh mắt, bao nhiêu ánh mắt của cả cơi đời và luật pháp sao không gửi con vào viện từ thiện? hay nhà bà con nào đó? em tự chịu trách nhiệm nhưng trách nhiệm đâu chỉ ḿnh em! c̣n là sự kém cỏi về y học và hạn chế y học trước bức thiết đời! người bạn trai cùng trường của em đâu rồi? người đàn bà bác sĩ ú ớ trong mơ: xin được điều tra xin được ḥa giải xin được xét xử! phạt tù chăng? tử h́nh chăng? như xa xưa và đâu đó bây giờ luật pháp biến người bạn trai ấy thành kẻ tật nguyền sinh dục chăng? hoặc buộc chung sống vợ chồng chăng? án treo suốt đời cho người bạn trai ấy chăng, trong cuộc sống chồng vợ cùng em? sự bất công tự nhiên chỉ dành cho người nữ chăng? sao mỗi trinh tiết người nữ là dấu chỉ tŕnh-độ-người của toàn nhân loại?! và c̣n con em nữa con hoang và dị tật! (vẫn biết có những dị tật thiên tài những dị tật nẩy sinh thiên tài!)… dẫu sao, bất công tự nhiên cả bất công loài người trút lên bé bỏng vai em cùng đứa con bất hạnh! người đàn bà bác sĩ mê sảng ú ớ trong mơ trong mơ đám đông đàn bà điên cười sằng sặc sao Thượng Đế không là lưỡng tính? ông Trời vạn ngh́n năm đày đọa đàn bà! ngỡ trăm cánh tay nhịp vỗ cánh bay (dẫu thời Vật Tổ hái lượm săn bắt, hồng hoang) bồng bềnh bay bay mơ t́m Tiên Giới sống bằng quả và nước cam lồ thuần khiết thanh tao Con Người thành Người kính cẩn nâng Hạt lên đầu gieo vào ḷng đất bay bay, cuối giấc mơ vực tối thăm thẳm sâu, lạnh buốt, bay lên bay lên rơi hẫng vào khoảng chân không quạt máy thổi cơn gió dài vô tận đêm khuya người mẹ níu vào đứa con trai níu vào chiếc phao giữa biển sóng con ơi, mẹ sợ hăi một ḿnh. 18 TUỔI MƯỜI BẢY CON NHÀ CÙNG ĐINH tuổi mười bảy của em đâu rồi? tủ thuốc lá và rổ cóc xoài soong khoai sắn hấp nắng xát, mưa chan cột đèn vàng, thiêu thân bay để chết! tuổi mười bảy của em đâu rồi? năm tháng xa xăm bâng khuâng tiếng hát tuổi dậy th́ muộn, ngỡ ngàng cơn sốt vỡ da làm người nữ mênh mang buồn trong thôi thúc reo vui một ḿnh thi thoảng đắm say mộng mơ xa xôi mắt rời trang vở! tuổi mười bảy của em đâu rồi? em làm con gái thời chỉ ước được ăn no thời học tṛ không tốn tiền trường tiền sách ai đeo đuổi giấc mộng bên kia biển lớn em thương đất nước ḿnh và em tin sẽ được bay lên cùng khát vọng dẫu sao, em, con nhà cùng đinh! em c̣n có con đường nào đâu! học, không cách nào khác sân trường đại học chưa phải thiên đường nhưng nơi đó, em được nhẹ phần cơm áo giúp em chữa lành hai vết thương buồn di truyền trong em từ đất đai quê hương nguồn cội từ hẻm sâu rẽ ba, ngập rác từ xóm tha ma, hoang dă giữa xa hoa lỡ mùa và sóng ngầm thành phố! tuổi mười bảy của em đâu rồi? người con trai ấy dừng chân, đọc trộm thơ em mua vài điếu thuốc, thờ thẫn, dăm lần hỏi thăm một nấm mồ hoang chẳng c̣n ai nhớ nổi! nắm tro cha em ḍng sông mang ra đáy biển em cũng chẳng biết có về bờ! chỉ biết nói với ai kia triền đất người tha ma tiễn biệt xương cốt tha ma tuổi mười bảy của em đâu rồi? người con trai ấy bắt hồn em như đ̣i nợ em ngơ ngẩn ngẩn ngơ nhưng hai vết thương bẩm sinh nhói buốt! em úp mặt, sững sờ cột đèn vàng, thiêu thân bay để chết! tủ thuốc lá, rổ cóc xoài, héo khô soong khoai sắn hấp, và thơ học tṛ nắng xát, mưa chan, đèn hẻm úa đâu rồi, tuổi mười bảy con nhà cùng đinh, bâng quơ? 19 NỀN TẢNG, LÚC NÀY cha kính yêu ơi chẳng hiểu v́ sao, lúc này con chỉ đắm ch́m vào suối đắng ḍng sông chua chát buồn quả thật, một đời oằn gập cay cực nhưng con búp bê nào cha nhặt được không hồng hào niềm vui sao! chiếc bánh trung thu tàn trăng hạ giá không rằm sáng cả nhà sao! dăm cuốn tuổi hoa sách nát không nở bừng thơm ngát khi chú trao cho con sao! dẫu niềm vui tội nghiệp nhưng trong veo rưng rưng như sương! quá khứ dẫu xám sao lúc này chảy qua hồi ức con đen tối! phải chăng cái choáng trong tim hạnh phúc vỡ mây giông băo kéo qua cái nh́n tâm bệnh? tạ ơn chú, rách rưới và đói chữ giữa một thời, chữ không đến tay người khó chỉ nuôi tâm hồn bằng ca dao tục ngữ lục bát mộc mạc Cụ Đồ dăm câu bổng trầm vọng cổ một sợi mênh mang thăm thẳm đàn bầu tiếng cười phóng khoáng bát ngát Ba Phi sao chú và bao người khố rách áo ôm tứ chiếng giang hồ đầu tắt mặt tối lại nồng hậu và hào sảng thế! ôi ngàn năm những người mù chữ và lỡ vận vẫn đào giếng ca dao khơi ḍng dân ca làm nên lục bát thuyền bè nhân hậu bằng ngôn ngữ nương rẫy lóng lánh vẫn trồng ra hạt ngọc điệu đàn nhịp trống vẫn dệt thành vải, sợi bền triết lí sáng tạo ra cổ tích, bằng tâm tư ôi trường rèn luyện Ruộng Đất và Sông Nước cái nh́n này có hoang tưởng không? từ nền tảng là Mẹ là Trảng Cát là Hẻm Phố là T́nh là Đất từ nền tảng là Cha là Chú là Phù Sa là Bến Cảng là Nghĩa là Nước (ơi nền tảng ngh́n năm tiềm tàng dù đă ư thức xán lạng rạng đông dù chỉ vô thức mặt trời mây phủ) con vào đại học tuổi mười tám rực rỡ tuổi mười tám chói sáng lúc này vâng, lúc này sao con vội quên đi! mây giông băo kéo qua cái nh́n tâm bệnh? cái nh́n nào là thật? có tự gây men ảo tưởng để vỗ về buồn tủi không? nếu con rơi vào dinh thự khóc u oa trong vành nôi kẻ sĩ cái nh́n con sẽ ra sao? uyên bác và trịch thượng? sáng bừng và hănh tiến mộng du và sách vở? chao đảo và quan liêu? rồi tất cả gặp nhau trong trường rèn luyện Ruộng Đất và Nhà Máy? nếu con không rơi vào xóm tha ma hẻm rẽ ba, ngập rác con sẽ không vất vả nhường này không trăn trở nhường này cảm quan không u uất đến vậy? và có ǵ trái khoáy trong tâm tưởng con chăng? bỗng dưng con trở thành AQ chăng? người đàn bà con nhà cùng đinh! con biết, không ai sống nổi với cái nh́n suốt đời sũng nước mắt buồn quá phải cười dẫu sao, đời đâu chỉ là nước mắt! con tự biết phải quét đi rác rưởi trong tâm hồn con phải chữa lành vết bẫm từ chai rượu vỡ phẫn chí tiếng chửi thề đau đời trong trái tim con con bé tha ma, con bé cóc xoài phải khổ đau gạn lọc chính ḿnh (ôi bao người đă khổ đau gạn lọc nên trong vắt hơn giếng sâu trong vắt) để ngọt mát ca dao để thâm trầm tục ngữ để đằm sâu vời vợi dân ca để nghĩa nhân lục bát Cụ Đồ ơi mùa hương, mùa nối mùa thơm ngát ao sen ao sen quanh nhà máy phố phường trên cánh đồng gió lồng lộng tiếng cười thông minh sảng khoái Ba Phi! lúc này vâng, lúc này cái nh́n con tâm bệnh choáng trong tim và phản ánh đời! nhưng cây đước không tự tin tự hào vào bản lĩnh vững chắc ngh́n năm của bộ rễ sẽ ngă quỵ giạt trôi theo sóng gió! cha kính yêu ơi, con biết và thưa chú, làm sao cháu quên lần thứ hai chú cười khóc chú khóc cười em bé cóc xoài đă là sinh viên! làm sao quên, xóm tha ma ngơ ba rác ơi những mắt nh́n ngỡ ngàng thương mến con bé cóc xoài đă bước lên bậc thềm khoa học! 20 NÉN NHANG CHÁY BÙNG TRÊN TRẢNG CÁT ƯỚT tuổi hai mươi của con đen đặc bóng tối và trắng rợn màu cát trắng lần thứ hai con tất tưởi về quê ngoại để khóc vùi bên nấm mồ! xứ sở nghèo, cằn khô không hoa dăm bông vạn thọ héo cơn mưa rào tháng hạ bừng nắng nung và gió bỏng con trơ vơ khóc mẹ! để thắp được nén nhang con phải đào tay xuống cát ướt lửa bùng lên cháy hết nửa rồi như đời người cơ cực! mẹ cháy vội hết cuộc đời mẹ chưa thanh thản bao giờ! ơi quê ngoại hạn hán mưa dầm đói và rét ĺa cội xa quê ở đợ xứ người giữa phố phường chói ngợp giàu sang mẹ của con hèn mọn ngọn cỏ úa trên băi tha ma hẻm rác thương chồng thương con nhẫn nại một đời cúi đầu trên tủ thuốc lá rổ cóc xoài, soong khoai sắn hấp tất bật quét dọn lau chùi máu mủ nhà thương chỉ mong con không đói không rách cơm lành canh ngọt b́nh dị nhưng không bèo bọt tầm thường mẹ sợ hăi một đời lũ thiêu thân từng đêm bu ánh đèn để chết mẹ sợ hăi cái phù du phù phiếm ao ước cái chắc cái bền chắt chiu tần tảo một đời chỉ dám một lần đưa con về quê ngượng ngùng lánh mặt ruột thịt chẳng mấy ai đau đáu xấu hổ về d́ nhà dột gạo vơi vẫn đua đ̣i ḷe loẹt! (d́ xấu hổ với người chị cóc xoài hẻm rác anh rể cụt què vá xăm bơm lốp d́ giấu nỗi tủi nghèo bằng chút phấn son mặc cảm như đục vào xương! trái gió trở trời nhức nhối!) hai mươi hai tuổi của con thấm thía tủi buồn tủi buồn lặn vào da thịt, vào tim (ôi quê nội phù sa mênh mông ruộng đồng cha uất hận, chú phẫn chí ra đi cũng chẳng c̣n ai để về! sao cha không một lần nhắc con tổ tiên mồ mả!) có phải cha và mẹ thương nhau nghĩa t́nh nẩy sinh, từ vết thương chung – mặc cảm? hai mươi hai tuổi của con thấm thía tủi buồn tủi buồn lặn vào da thịt, vào tim con trơ vơ khóc mẹ! mẹ bao năm ngược xuôi giữa phố xá người xe nườm nượp sao lại chết v́ chiếc máy cày đường làng tuột dốc! tạ ơn quê nghèo c̣n mảnh cát để chôn! (thương cha sống với mồ hoang chết không nơi gởi cốt! thành phố mênh mông vẫn chật hẹp với khốn cùng!) hai mươi tuổi của con thấm thía đau buồn có đáng ǵ trước buồn đau thời đạn bom của Đất Bùn, Bến Cảng! nhưng được mẹ cha cho ăn học (cảm ơn thời không tốn tiền trường tiền sách) để ư thức về nỗi đau buồn buồn đau thêm! con muốn ngu muội về cái nghèo cái khổ đất đá biết buồn đâu! con đam mê tri thức làm ǵ công nghệ làm ǵ dao phẫu thuật làm ǵ bây giờ, con cần một viên thuốc an thần ch́m trong ngu muội! con yếu đuối rồi chăng! mẹ ơi. 21 NỬA CỦA CHA NỬA CỦA MẸ buổi sáng nắng vàng tơ non tơ non phố phường tơ non bụi bặm tơ non màu xanh ngoại thành xin giă từ nỗi buồn khuya vắng con tṛn giấc ngủ trẻ thơ c̣n tôi một ḿnh tôi trang sách, trắng màn h́nh hồ sơ bệnh án, trắng bản thảo nghiên cứu, trắng c̣n tôi nh́n nỗi một ḿnh, trong tôi, lặng lẽ buổi sáng, kính chào và san sẻ nhà thương ơi những người mẹ đau xé thịt và mừng trào nước mắt những đứa trẻ sơ sinh, đỏ hồng hay xanh tím niềm vui cùng bao người nữ vượt cạn nỗi đau cùng bao Con Người xoay chưa tṛn chín tháng mầm sống héo hon sự sống tắt lịm nhịp tim tắt rồi thoáng sớm thoáng chiều cựa ḿnh trong vũ trụ tối ôm lấy chiếc nhau như ôm lấy mặt trời đă tắt tôi bất lực trước nỗi đau bao non yểu ấy! buổi sáng kính chào những người mẹ đang ngồi chờ thăm thai chờ nghe tiếng vọng của sự sống trong ḷng đường gân xanh nẩy bật trên cổ nổi phồng trên tay truyền nguồn sống đến sự sống trong ḿnh những ṿng đo yên tâm những ṿng đo lo âu những đơn thuốc những lời dặn ḍ buổi sáng người chồng này bên vợ hân hoan người chồng kia bên vợ sầu thảm thất vọng những vui những buồn kính chào và san sẻ niềm đau ngỡ đă vô nghĩa vẫn chưa vô nghĩa bi kịch đă ngh́n đời vẫn c̣n bi kịch! con gái hay con trai đă trở nên vô nghĩa vô nghĩa trước mắt nh́n vào ống nghiệm dẫu giới tính tùy ở đàn ông… nhưng hai mươi ba cặp thể nhiễm sắc này nửa của cha, nửa của mẹ phụ hệ và mẫu hệ vô nghĩa can cớ chi mà vui hay buồn người đàn bà bác sĩ mỉm cười nụ cười rất nắng sớm dịu dàng người nữ có thể cưới chồng như mẫu hệ, nhưng nối dơi cho cha can cớ chi những mừng vui sinh con trai những rầu rĩ sinh con gái ơi cuộc đời ơi khoa học bao giờ cũng có những tiếng khóc trước những bi kịch, trong tương lai, vô nghĩa? bao giờ cũng có những nụ cười trước những thành công, trong tương lai, ấu trĩ? ơi cuộc đời bao người vô sinh khóc ngất bao người cười reo triệt sản bơ vơ cô độc và đàn đống nheo nhóc nỗi khổ người này là ước vọng người kia có thể nào san sẻ và chia đều hạnh phúc? san sẻ và chia đều khổ đau? vâng đă có thể tác động vào luật đời đă có thể tác động lên quy luật tự nhiên dù chỉ phần nào, sáng lên hi vọng vâng nhân đạo hơn, nhân bản hơn theo quy luật trái tim cười khóc rất người nhân danh Con Người thời bùng nổ nhân số lụt-hồng-thủy trào-dâng-nhân-măn hiện giờ! ngh́n xưa hỡi sinh thực khí ước mơ phồn thực hạt trứng hóa bọc hồng trăm cơi trăm con! thơ ca và khoa học lặng ḿnh trước hoang thai tự ngh́n xưa là nỗi đau đi vào tôn giáo! thành khát vọng làm chủ quy luật tự nhiên nhân danh Con Người niềm tin tiến hóa thành Người! vượn-người rụng đuôi c̣n chất thú, hỡi ơi phôi thai vô tội trong mưu đồ chính trị trong bi kịch lịch sử! những trang kinh những ḍng biên niên ướt thấm nỗi niềm ngh́n đời nhân loại! vâng phải giành giữ Quyền Chủ Động Thụ Thai người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi tập lại nụ cười đă quên (cái choáng trong tim thổi tắt ánh sáng gương mặt) ngoài kia, những chùm hoa pháo măi hoài vô thanh trong nắng bỗng dưng, sợ hăi cảm giác lẻ loi một ḿnh khuya vắng một ḿnh nh́n vào nỗi một ḿnh khi con đă ngủ cảm ơn con đă sinh ra cho mẹ một ngă khác cảm ơn nhà thương đă sinh ra cho tôi một ngă khác nữa cảm ơn hai phụ lưu những phụ lưu đổ vào ḍng chảy đời tôi ḍng chảy cạn vơi ḍng chảy kiếp người tuôn chảy cho tôi đủ sức nh́n vào chính tôi, một bản ngă đă tượng h́nh, tự mầm phôi giây phút đầu tinh cha gặp noăn mẹ, ḥa với ngh́n xưa vạn cổ ngoài kia, những chùm hoa pháo măi hoài vô thanh trong nắng. 22 VẾT THƯƠNG T̀NH YÊU hôm qua lại đi ngang trường cũ muốn khóc với bóng cây thuở học tṛ rưng nắng nhưng chẳng việc ǵ phải ướt sũng nước mắt! dẫu sao, cũng sáu năm dài ở đó tuổi mười tám rực rỡ trắng ngời tuổi hai tư chói sáng tím ngát ôi tuổi hai mươi hai từ quê ngoại cát trắng tang chế bên nấm mộ chỉ một ḿnh tự chít khăn sô suưt gục xuống thành nhánh xương rồng mộ chí úa trắng hoa buồn con về trường héo rũ căn nhà tôn một nửa vắng hoang choáng nỗi hắt hiu cảm giác từ đây vĩnh biệt cả nụ cười dù cơ cực mức nào, đau đớn mức nào vẫn có thể gánh chịu trăm ngh́n gánh nặng nếu c̣n mẹ đứa con gái nào cũng cần một điểm tựa một tay vin mẹ là điểm tựa là tay vin cho con cheo leo bước qua cầu tuổi trẻ vực thẳm, bao nhiêu là vực thẳm! ôi tuổi hai mươi hai côi cút đôi chẵn, lẻ loi sững điếng, run rẩy người bạn trên một lớp ngỏ lời yêu cháy bỏng tôi vội vă nắm chặt bàn tay ấm nồng, tin cậy rồi bàn tay ấy cũng vội vă hất bàn tay tôi khi đă biết nỗi niềm côi cút thân phận con bé cóc xoài hẻm rác tha ma để lại trong trái tim tôi vết sẹo tủi nghèo! vết sẹo t́nh-yêu-bị-xem-như-một- tṛ-đùa chạm tận cùng nỗi đau tự trọng! cần một điểm tựa, một tay vin tôi vin vào bàn tay bạch tuộc! chất bạch tuộc nhớt nhờn chính người ấy không tự biết! chất bạch tuộc bản năng đă trở thành một ư thức thường t́nh chất bạch tuộc, xót xa sao, trong trái tim người đă trải qua hai mươi hai năm cơ cực bến đ̣! thời buổi trái tim hóa hầu bao tham vọng đểu cáng! nhưng trong quăng băo lốc quăng quật tôi không kịp nh́n ra suưt mất trắng! đen đúa vực thẳm! Con Người, Con Người, tôi hỡi trinh và tiết muôn thuở là chất người giá trị ấy không cổ! khác với muông thú! tôi cúi đầu trước Kiều (dẫu vườn khuya xăm xăm một ḿnh băng lối!) ḍng nước mắt tự khinh bỉ kéo gương mặt tôi sát đất muốn đập vỡ tấm kính soi gương mặt tôi trơ trẽn con bé tha ma cóc xoài suưt chẳng c̣n ǵ suưt không c̣n ǵ để ngẩng cao mắt nh́n khi người ấy đă van lơn toan đoạt lấy trinh trắng (hỡi ơi trinh trắng có thể ngụy tạo có thể biện minh tẩy rửa giả dối trà mi không thơm và hồng thơm có thể là một hương trinh trở thành vô nghĩa!) may thay phút mê muội dại khờ tôi chỉ suưt bị phỉnh đoạt, suưt đồng nhất với tự nguyện đánh mất! nhưng, trinh trắng của trái tim! hạnh phúc không thể mọc từ vực thẳm đen đúa đó! chợt nghe một tia sáng lạnh buốt, phút đó từ ngh́n xưa, có lẽ xuyên ngang vầng trán trong tôi, thảng thốt chói lên tiếng hét như kiếm chém xuống t́nh yêu không, chém xuống tṛ chơi xác thịt! tôi vùng dậy hất bật một khối thịt khối-thịt săn đuổi tôi khắp căn pḥng chiếc áo đă bật hết cúc bị móc phải đinh đôi tay bị kéo ngược như bị trói giật cánh khuỷu tôi kinh hoàng chói lên tiếng hét đầu húc vào cửa, cửa bật mở khối-thịt đóng mạnh, chặn lại tiếng hét tôi nghiêng mặt tránh, chiếc vú bị chẹt trong hai cạnh sắt, giập nát nghẹn tắc tiếng rú thất thanh. Ngất lịm! có lẽ phút ấy, khối-thịt ấy đă tỉnh lại trước những tia máu phọt rồi mũi kim khâu tự tay khối-thịt bác sĩ sắp ra trường! vết sẹo con rết trắng nửa ṿm ngực hồng teo tóp nhăn nhúm tím! dẫu sao, tôi đă đánh mất trinh trắng dù chỉ trinh trắng trái tim hạnh phúc không thể mọc lên vực thẳm phút mê khờ! vực thẳm nhục nhă đau đớn! t́nh yêu cháy bỏng đầu đời đốt thiêu nhân phẩm tôi đen đúa! suốt một năm người ấy c̣n học chung trường tôi thường xuyên chạm mặt kẻ thù kẻ thù, tôi từng gục xuống vai, từng tin yêu tha thiết muốn khóc, muốn chết nhưng không thể ướt sũng nước mắt không thể đánh đắm tương lai vào nước mắt không thể gục mặt sống không thể thổi tắt ngọn nến ṛng ṛng mồ hôi trong ngực thôi thúc tôi tỏa sáng cho đời an ủi ḿnh chăng? tự giết ḿnh bằng đay nghiến nỗi tủi nhục, nỗi khó nghèo côi cút ḿnh chăng? tôi căm ghét sự thiếu toàn bích đời trả thù tôi bằng vết nhục một đời! an ủi ḿnh chăng? và con người quá đay nghiến chính ḿnh, ngập ngụa trong nước mắt bất hạnh, vội quên tiếng cười căng hồng mạch sống, không muốn vượt lên u tối tủi nhục vượt lên sự an bài nghiệt ngă nên kiếp người thê thiết chăng? nên cuộc đời lụt trong khói ảo và rượu đắng? không, không thể sợ hăi cơi sống thù hận cơi sống đóa hoa vượt lên tầng tầng chà gai nở thắm làn hương trí tuệ sáng thơm sắc màu trái tim đẹp vết thương ứa máu! tôi tin mùa hoa nối tiếp mùa hoa cuốn phăng tầng tầng chà gai độc ác cuốn phăng bất hạnh! tôi ơi!
15
LẰN ROI
mẹ ơi
con không trông chờ một độ sáng
cần thiết nào
trong con người ấy
khi ngọn lửa ấm nồng đă tắt
bài học thấm thía
với đời, không thể sống nổi
bằng đầm đ́a nước mắt
con tin vào sức mạnh của chính ḿnh
như Đất
sau vầng trán mỗi người cũng chỉ
là Đất
nơi từ đó mọc lên mái tóc óng mềm
và làn hương trí tuệ!
con kính trọng ánh sáng ngọn nến
đương đầu với bóng tối
không muốn nh́n mồ hôi thành nước mắt
bài học từ ngh́n năm và đời mẹ
hăy khóc nỗi khổ đau bằng mồ hôi
tuổi thơ con đặc quánh bóng tối
nếu mẹ không là mẹ
và sẽ tối hơn bóng tối
nếu cha không là cha
nếu chú không là chú
thắp lên ngọn lửa sáng
ṛng ṛng nóng bỏng mồ hôi
tuổi học tṛ tím mặt tủi cực
trước se sua vênh vang
dẫu rất hồn nhiên rất bản năng
của chúng bạn chưa biết đói khát
rách rưới!
sao quên vị cay và đắng
bởi cặp sách cũ sờn
đôi dép ṃn đế đứt quai
trước ánh mặt giễu cợt ngây ngô
tiếng cười ác độc thơ dại!
có di truyền và đột biến
trong con chăng
nỗi uất hận của cha
niềm phẫn chí của chú
tạ ơn mẹ ḷng nhẫn nại sớm hôm
tảo tần thầm lặng
đậm hương mưa dầm tê tái
và dù nắng lửa
ḷng cát trắng luôn luôn dịu mát
đằm thắm trong con
khát vọng!
lằn roi chú đau đời
như quất tuổi thơ con:
gắng học!
cha rơi nước mắt xuống đôi nạng gỗ
ướt trang sách con:
học, đó là lối thoát cuối cùng
không cách nào khác!
học, như một thách thức thân phận
con, con gái nhà cùng đinh
con không muốn nhận quà Tết
bọc giấy màu rực rỡ ḷng bố thí
con không muốn nhận quà khuyến khích
hoa ḥe xoa dịu kẻ nghèo khốn
cuối năm
để chụp ảnh triển lăm hào quanh người
giàu
con phải là người chiến thắng
bằng chính khối óc sáng ḷa của con
phần thưởng
phải chói ngời căn nhà lá dừa ọp ẹp
mái tôn rỉ rét!
phải trở nên quư báu
những chiếc áo rách!
phải trở nên cao sang
những nốt chai sần bốc vác!
ôi nụ cười
trên gương mặt cha tàn phế héo hắt
trên gương mặt chú nát rượu uất hận
trên gương mặt mẹ hốc hác buồn lo
cảm ơn mẹ, ḍng sông thầm lặng
và bây giờ, mẹ ơi, con của mẹ
người đàn bà ba mươi tuổi,
bơ vơ, mồ côi
chẳng lẽ gục đầu bên tiếng đàn bầu
nghe chú trào nước mắt
khi người ấy đă phủi tay ra đi!
ngang trái đă quất lên số phận con
và cháu mẹ làn roi:
với đời, đừng trông chờ ở người khác
đừng trông chờ, không trông chờ,
tôi ơi!
con xin thắp lên trên bàn thờ
và trong ngực con
hai ngọn nến
ṛng ṛng mồ hôi không phải nước mắt
tỏa ánh sáng, lung linh
giạt xô cùng bóng tối.
16
NỬA KIA CỦA SỰ THẬT THÂN XÁC…
cơn mưa rào buổi chiều tạt vào cửa kính
mát lạnh không khí đă được điều ḥa
những đồng sự cùng tôi trắng toát
áo quần trắng
một g̣ bụng nhô cao trắng màu da đàn bà
vuông vải trắng khoét lỗ
dưới độ sáng vài trăm ngọn nến của
chùm đèn
dao mổ trắng sáng trong tay
thoáng chút đa cảm
tôi sắp tàn nhẫn rạch xuống Cái Đẹp
(có phải chút đa cảm lúc này đồng nghĩa
với bất nhân?)
người mẹ bốn mươi lăm tuổi và bào thai
con so đang cần cứu sống
cắn răng rạch mũi dao, máu tứa
máu thấm vào ga trắng hồng tươi
nước ối tràn
đứa bé đỏ hỏn ̣a khóc sau cái phát khẽ
vào mông
những tiếng cười vui sau khẩu trang trắng
kim chỉ khâu và liều thuốc hồi sức
một ca mổ
nhẹ nhàng và dịu dàng
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
rời pḥng mổ, đứng nh́n mưa
nền trời lóe chớp như dao rạch
con dao thời trung cổ
con dao kinh viện, con dao khổ hạnh
Đông và Tây
đă rạch xuống thân xác đàn bà
thân xác loài người…
ơi một Con Người vừa khóc ngợp tiếng thở
đầu đời
khỏe hồng xinh xắn
có lẽ đang tràn ra những rêu nhớt xanh
đen tích đọng khi c̣n trong ḷng mẹ
Con Người khởi đầu từ ḷng mẹ, khác chi
hạt lệ hạnh phúc, khổ đau gieo xuống
đá xám cát trắng phù sa sau vầng trán
mầm sống tươi đẹp
như hạt thóc gieo trên bùn…
dạ con tṛn quả bí
mạch máu là thân dây
thức ăn hằng ngày khác chi phân bón…
vinh diệu Đất, vinh diệu Phân Bón
vinh diệu những thước ruột chất chứa
Phân Bón thối rữa trong bụng Đất…
Con Người! Con Người là Đất!
sau ca mổ cứu sống người mẹ và bào thai
đứng nh́n trời
sấm sét rạch nền trời, mưa xối xả
vớ vẩn, bâng quơ
tập lại nụ cười đă quên, thanh thản
vâng, đó là nửa kia của sự thật t́nh đời
buồn ǵ đâu hỡi sự thật cũ mèm!
ngoài kia,
mưa xối xả cơn mưa chiều
rạt rào
thanh thản
ơi cháu bé đỏ hồng xinh xắn
ơi Sự Sống!
cơn mưa chiều triết lí vu vơ
có lẽ nên chuyển bệnh án trái tim tôi
qua ngành tâm thần chăng?
mỉm cười tự giễu
dắt xe bước dưới mưa
giật ḿnh gặp lại chính ḿnh
phóng xe nhanh về trường mẫu giáo
chạy trốn chính ḿnh
ơi đôi mắt nâu trẻ thơ
ơi tiếng cười trong veo nước suối
người mẹ thảng thốt kêu cứu đến con ḿnh
xối xả cơn mưa chiều
con ơi, mẹ sợ hăi một ḿnh.
17
ÁM ẢNH
đêm khuya
quạt máy thổi cơn gió dài vô tận
người đàn bà nằm bên con
bay lên bay lên cùng giấc mơ níu vào
bồng bềnh mây hồng
gương mặt thiếu nữ mười bốn tuổi trẻ con
thiêm thiếp xanh xao
pḥng hồi sức thoảng hương không khí lạnh
bên kia vách kính ngăn, lồng kính sơ
sinh non tháng ấm
đứa bé dị tật ngon giấc hồng hào
vô nhiễm niềm đau thân phận
hơi thở đều, nhịp tim khỏe
bên này, giọt giọt nước thuốc
giọt giọt huyết thanh
giọt giọt máu
rơi vào tĩnh mạch
người mẹ thiếu nữ mười bốn tuổi xanh xao
xanh xao mặc cảm lầm lỡ
xanh xao bởi vết mổ sinh nở
nào đă trọn đầy cơ thể để làm mẹ!
khung xương chậu c̣n quá hẹp
đôi vú trái cau
thiếu nữ sinh ra lớn lên giữa môi trường
phố phường ngoại thành
sao em thơ dại quá
những nét cong chưa tṛn
dẫu nguồn máu tinh khiết người nữ đă
mười mấy con trăng đỏ thắm
bỗng vội bị làm mẹ!
làm sao giấu được vết sẹo và bao nhiêu
lằn nứt trên thành bụng non tơ
làm sao tiếp tục đến lớp
làm sao nuôi con
làm sao đủ sức bước tới chặng đường tương
lai bỗng quá dài,
và có lẽ không c̣n tươi sáng,
cùng con, đứa con dị tật
bóng tối và mây đen mặc cảm!
và em c̣n là cô bé mau nước mắt!
em cũng biết trước
con em
tiên thiên không đủ đầy
qua chẩn đoán siêu âm!
đă bảo sẽ sẵn sàng…
… trời ơi, một Con Người vô tội
c̣n đang bào thai
xoay chưa tṛn tuổi ḷng mẹ
để cứu người, thiếu nữ mười bốn tuổi
sao em và mẹ em lắc đầu rấm rứt khóc!
biết ḿnh sai lầm và không sai lầm
sai và đúng c̣n tùy ở ánh mắt, bao nhiêu
ánh mắt xóm giềng, bè bạn, thầy cô
ánh mắt của cả cơi đời và luật pháp
sao không gửi con vào viện từ thiện?
hay nhà bà con nào đó?
em tự chịu trách nhiệm
nhưng trách nhiệm đâu chỉ ḿnh em!
c̣n là sự kém cỏi về y học
và hạn chế y học trước bức thiết đời!
người bạn trai cùng trường của em
đâu rồi?
người đàn bà bác sĩ ú ớ trong mơ:
xin được điều tra
xin được ḥa giải
xin được xét xử!
phạt tù chăng? tử h́nh chăng?
như xa xưa và đâu đó bây giờ
luật pháp
biến người bạn trai ấy thành kẻ
tật nguyền sinh dục chăng?
hoặc buộc chung sống vợ chồng chăng?
án treo suốt đời cho người bạn trai ấy
chăng, trong cuộc sống chồng vợ
cùng em?
sự bất công tự nhiên chỉ dành cho
người nữ chăng?
sao mỗi trinh tiết người nữ
là dấu chỉ tŕnh-độ-người
của toàn nhân loại?!
và c̣n con em nữa
con hoang và dị tật!
(vẫn biết có những dị tật thiên tài
những dị tật nẩy sinh thiên tài!)…
dẫu sao, bất công tự nhiên
cả bất công loài người
trút lên bé bỏng vai em
cùng đứa con bất hạnh!
người đàn bà bác sĩ mê sảng
ú ớ trong mơ
trong mơ
đám đông đàn bà điên cười sằng sặc
sao Thượng Đế không là lưỡng tính?
ông Trời vạn ngh́n năm đày đọa đàn bà!
ngỡ trăm cánh tay nhịp vỗ cánh bay
(dẫu thời Vật Tổ
hái lượm săn bắt, hồng hoang)
bồng bềnh bay bay mơ t́m Tiên Giới
sống bằng quả và nước cam lồ
thuần khiết thanh tao
Con Người thành Người
kính cẩn nâng Hạt lên đầu
gieo vào ḷng đất
bay bay, cuối giấc mơ vực tối
thăm thẳm sâu, lạnh buốt, bay lên
bay lên
rơi hẫng vào khoảng chân không
người mẹ níu vào đứa con trai
níu vào chiếc phao giữa biển sóng
18
TUỔI MƯỜI BẢY CON NHÀ
CÙNG ĐINH
tuổi mười bảy của em đâu rồi?
tủ thuốc lá và rổ cóc xoài
soong khoai sắn hấp
nắng xát, mưa chan
cột đèn vàng, thiêu thân bay để chết!
năm tháng xa xăm
bâng khuâng tiếng hát
tuổi dậy th́ muộn, ngỡ ngàng
cơn sốt vỡ da làm người nữ
mênh mang buồn
trong thôi thúc reo vui
một ḿnh thi thoảng đắm say mộng mơ
xa xôi mắt rời trang vở!
em làm con gái
thời chỉ ước được ăn no
thời học tṛ không tốn tiền trường
tiền sách
ai đeo đuổi giấc mộng bên kia biển lớn
em thương đất nước ḿnh
và em tin sẽ được bay lên cùng khát vọng
dẫu sao, em, con nhà cùng đinh!
em c̣n có con đường nào đâu!
học, không cách nào khác
sân trường đại học
chưa phải thiên đường
nhưng nơi đó, em được nhẹ phần cơm áo
giúp em chữa lành hai vết thương buồn
di truyền trong em
từ đất đai quê hương nguồn cội
từ hẻm sâu rẽ ba, ngập rác
từ xóm tha ma, hoang dă
giữa xa hoa lỡ mùa
và sóng ngầm thành phố!
người con trai ấy
dừng chân, đọc trộm thơ em
mua vài điếu thuốc,
thờ thẫn, dăm lần
hỏi thăm một nấm mồ hoang
chẳng c̣n ai nhớ nổi!
nắm tro cha em
ḍng sông mang ra đáy biển
em cũng chẳng biết có về bờ!
chỉ biết nói với ai kia triền đất
người tha ma
tiễn biệt xương cốt tha ma
người con trai ấy bắt hồn em
như đ̣i nợ
em ngơ ngẩn ngẩn ngơ
nhưng hai vết thương bẩm sinh
nhói buốt!
em úp mặt, sững sờ
tủ thuốc lá, rổ cóc xoài, héo khô
soong khoai sắn hấp, và thơ học tṛ
nắng xát, mưa chan, đèn hẻm úa
đâu rồi,
tuổi mười bảy
con nhà cùng đinh, bâng quơ?
19
NỀN TẢNG, LÚC NÀY
cha kính yêu ơi
chẳng hiểu v́ sao, lúc này
con chỉ đắm ch́m vào suối đắng
ḍng sông chua chát buồn
quả thật, một đời oằn gập cay cực
nhưng con búp bê nào cha nhặt được
không hồng hào niềm vui sao!
chiếc bánh trung thu tàn trăng hạ giá
không rằm sáng cả nhà sao!
dăm cuốn tuổi hoa sách nát
không nở bừng thơm ngát
khi chú trao cho con sao!
dẫu niềm vui tội nghiệp
nhưng trong veo rưng rưng như sương!
quá khứ dẫu xám
sao lúc này chảy qua hồi ức con
đen tối!
phải chăng
cái choáng trong tim
hạnh phúc vỡ
mây giông băo kéo qua cái nh́n tâm bệnh?
tạ ơn chú, rách rưới và đói chữ
giữa một thời, chữ không đến tay
người khó
chỉ nuôi tâm hồn bằng ca dao tục ngữ
lục bát mộc mạc Cụ Đồ
dăm câu bổng trầm vọng cổ
một sợi mênh mang thăm thẳm đàn bầu
tiếng cười phóng khoáng bát ngát Ba Phi
sao chú và bao người khố rách áo ôm
tứ chiếng giang hồ
đầu tắt mặt tối
lại nồng hậu và hào sảng thế!
ôi ngàn năm
những người mù chữ và lỡ vận
vẫn đào giếng ca dao khơi ḍng dân ca
làm nên lục bát thuyền bè nhân hậu
bằng ngôn ngữ nương rẫy lóng lánh
vẫn trồng ra hạt ngọc điệu đàn nhịp trống
vẫn dệt thành vải, sợi bền triết lí
sáng tạo ra cổ tích, bằng tâm tư
ôi trường rèn luyện Ruộng Đất và Sông Nước
cái nh́n này có hoang tưởng không?
từ nền tảng là Mẹ là Trảng Cát
là Hẻm Phố là T́nh là Đất
từ nền tảng là Cha là Chú là Phù Sa
là Bến Cảng là Nghĩa là Nước
(ơi nền tảng ngh́n năm tiềm tàng
dù đă ư thức xán lạng rạng đông
dù chỉ vô thức mặt trời mây phủ)
con vào đại học
tuổi mười tám rực rỡ
tuổi mười tám chói sáng
lúc này
vâng, lúc này
sao con vội quên đi!
cái nh́n nào là thật?
có tự gây men ảo tưởng để vỗ về buồn tủi không?
nếu con rơi vào dinh thự
khóc u oa trong vành nôi kẻ sĩ
cái nh́n con sẽ ra sao?
uyên bác và trịch thượng?
sáng bừng và hănh tiến
mộng du và sách vở?
chao đảo và quan liêu?
rồi tất cả gặp nhau trong trường rèn luyện
Ruộng Đất và Nhà Máy?
nếu con không rơi vào xóm tha ma
hẻm rẽ ba, ngập rác
con sẽ không vất vả nhường này
không trăn trở nhường này
cảm quan không u uất đến vậy?
và có ǵ trái khoáy trong tâm tưởng con chăng?
bỗng dưng con trở thành AQ chăng?
người đàn bà con nhà cùng đinh!
con biết, không ai sống nổi với cái nh́n
suốt đời sũng nước mắt
buồn quá phải cười
dẫu sao, đời đâu chỉ là nước mắt!
con tự biết phải quét đi rác rưởi
trong tâm hồn con
phải chữa lành vết bẫm
từ chai rượu vỡ phẫn chí
tiếng chửi thề đau đời
trong trái tim con
con bé tha ma, con bé cóc xoài
phải khổ đau gạn lọc chính ḿnh
(ôi bao người đă khổ đau gạn lọc
nên trong vắt hơn giếng sâu trong vắt)
để ngọt mát ca dao
để thâm trầm tục ngữ
để đằm sâu vời vợi dân ca
để nghĩa nhân lục bát Cụ Đồ
ơi mùa hương, mùa nối mùa thơm ngát
ao sen ao sen quanh nhà máy phố phường
trên cánh đồng
gió lồng lộng tiếng cười thông minh
sảng khoái Ba Phi!
cái nh́n con tâm bệnh
choáng trong tim và phản ánh đời!
nhưng cây đước không tự tin tự hào
vào bản lĩnh vững chắc ngh́n năm
của bộ rễ
sẽ ngă quỵ giạt trôi theo sóng gió!
cha kính yêu ơi, con biết
và thưa chú, làm sao cháu quên
lần thứ hai chú cười khóc
chú khóc cười
em bé cóc xoài đă là sinh viên!
làm sao quên,
xóm tha ma
ngơ ba rác ơi
những mắt nh́n ngỡ ngàng thương mến
con bé cóc xoài đă bước lên
bậc thềm khoa học!
20
NÉN NHANG CHÁY BÙNG
TRÊN TRẢNG CÁT ƯỚT
tuổi hai mươi của con
đen đặc bóng tối
và trắng rợn màu cát trắng
lần thứ hai con tất tưởi về quê ngoại
để khóc vùi bên nấm mồ!
xứ sở nghèo, cằn khô không hoa
dăm bông vạn thọ héo
cơn mưa rào tháng hạ
bừng nắng nung và gió bỏng
con trơ vơ khóc mẹ!
để thắp được nén nhang
con phải đào tay xuống cát ướt
lửa bùng lên cháy hết nửa rồi
như đời người cơ cực!
mẹ cháy vội hết cuộc đời mẹ
chưa thanh thản bao giờ!
ơi quê ngoại hạn hán mưa dầm
đói và rét
ĺa cội xa quê ở đợ xứ người
giữa phố phường chói ngợp giàu sang
mẹ của con hèn mọn
ngọn cỏ úa trên băi tha ma hẻm rác
thương chồng thương con nhẫn nại một đời
cúi đầu trên tủ thuốc lá
rổ cóc xoài, soong khoai sắn hấp
tất bật quét dọn lau chùi máu mủ
nhà thương
chỉ mong con không đói không rách
cơm lành canh ngọt
b́nh dị nhưng không bèo bọt tầm thường
mẹ sợ hăi một đời lũ thiêu thân
từng đêm bu ánh đèn để chết
mẹ sợ hăi cái phù du phù phiếm
ao ước cái chắc cái bền
chắt chiu tần tảo một đời
chỉ dám một lần đưa con về quê
ngượng ngùng lánh mặt
ruột thịt chẳng mấy ai
đau đáu xấu hổ về d́
nhà dột gạo vơi vẫn đua đ̣i ḷe loẹt!
(d́ xấu hổ với người chị cóc xoài hẻm rác
anh rể cụt què vá xăm bơm lốp
d́ giấu nỗi tủi nghèo bằng chút phấn son
mặc cảm như đục vào xương!
trái gió trở trời nhức nhối!)
hai mươi hai tuổi của con thấm thía tủi buồn
tủi buồn lặn vào da thịt, vào tim
(ôi quê nội phù sa mênh mông ruộng đồng
cha uất hận, chú phẫn chí ra đi
cũng chẳng c̣n ai để về!
sao cha không một lần nhắc con
tổ tiên mồ mả!)
có phải cha và mẹ thương nhau
nghĩa t́nh nẩy sinh,
từ vết thương chung – mặc cảm?
mẹ bao năm ngược xuôi
giữa phố xá người xe nườm nượp
sao lại chết v́ chiếc máy cày
đường làng tuột dốc!
tạ ơn quê nghèo c̣n mảnh cát để chôn!
(thương cha sống với mồ hoang
chết không nơi gởi cốt!
thành phố mênh mông
vẫn chật hẹp với khốn cùng!)
hai mươi tuổi của con thấm thía
đau buồn
có đáng ǵ trước buồn đau
thời đạn bom của Đất Bùn,
Bến Cảng!
nhưng được mẹ cha cho ăn học
(cảm ơn thời không tốn tiền trường
tiền sách)
để ư thức về nỗi đau buồn
buồn đau thêm!
con muốn ngu muội về cái nghèo
cái khổ
đất đá biết buồn đâu!
con đam mê tri thức làm ǵ
công nghệ làm ǵ
dao phẫu thuật làm ǵ
bây giờ, con cần một viên thuốc
an thần
ch́m trong ngu muội!
con yếu đuối rồi chăng!
mẹ ơi.
21
NỬA CỦA CHA NỬA CỦA MẸ
buổi sáng
nắng vàng tơ non
tơ non phố phường tơ non bụi bặm
tơ non màu xanh ngoại thành
xin giă từ nỗi buồn khuya vắng
con tṛn giấc ngủ trẻ thơ
c̣n tôi một ḿnh tôi
trang sách, trắng
màn h́nh hồ sơ bệnh án, trắng
bản thảo nghiên cứu, trắng
c̣n tôi nh́n nỗi một ḿnh,
trong tôi, lặng lẽ
buổi sáng, kính chào và san sẻ
nhà thương ơi
những người mẹ đau xé thịt
và mừng trào nước mắt
những đứa trẻ sơ sinh,
đỏ hồng hay xanh tím
niềm vui cùng bao người nữ vượt cạn
nỗi đau cùng bao Con Người xoay chưa
tṛn chín tháng
mầm sống héo hon
sự sống tắt lịm nhịp tim
tắt rồi thoáng sớm thoáng chiều
cựa ḿnh trong vũ trụ tối
ôm lấy chiếc nhau như ôm lấy mặt trời
đă tắt
tôi bất lực trước nỗi đau bao non yểu ấy!
kính chào những người mẹ đang ngồi chờ
thăm thai
chờ nghe tiếng vọng của sự sống
trong ḷng
đường gân xanh nẩy bật trên cổ
nổi phồng trên tay
truyền nguồn sống đến sự sống trong ḿnh
những ṿng đo yên tâm
những ṿng đo lo âu
những đơn thuốc những lời dặn ḍ
người chồng này bên vợ hân hoan
người chồng kia bên vợ sầu thảm
thất vọng
những vui những buồn
kính chào và san sẻ niềm đau
ngỡ đă vô nghĩa
vẫn chưa vô nghĩa
bi kịch đă ngh́n đời
vẫn c̣n bi kịch!
con gái hay con trai
đă trở nên vô nghĩa
vô nghĩa trước mắt nh́n vào ống nghiệm
dẫu giới tính tùy ở đàn ông…
nhưng hai mươi ba cặp thể nhiễm sắc này
nửa của cha, nửa của mẹ
phụ hệ và mẫu hệ vô nghĩa
can cớ chi mà vui hay buồn
người đàn bà bác sĩ mỉm cười
nụ cười rất nắng sớm dịu dàng
người nữ có thể cưới chồng
như mẫu hệ, nhưng nối dơi cho cha
can cớ chi những mừng vui sinh con trai
những rầu rĩ sinh con gái
ơi cuộc đời ơi khoa học
bao giờ cũng có những tiếng khóc
trước những bi kịch, trong tương lai,
vô nghĩa?
bao giờ cũng có những nụ cười
trước những thành công, trong tương
lai, ấu trĩ?
ơi cuộc đời
bao người vô sinh khóc ngất
bao người cười reo triệt sản
bơ vơ cô độc và đàn đống nheo nhóc
nỗi khổ người này là ước vọng người kia
có thể nào san sẻ và chia đều hạnh phúc?
san sẻ và chia đều khổ đau?
vâng
đă có thể tác động vào luật đời
đă có thể tác động lên quy luật tự nhiên
dù chỉ phần nào, sáng lên hi vọng
nhân đạo hơn, nhân bản hơn
theo quy luật trái tim
cười khóc rất người
nhân danh Con Người
thời bùng nổ nhân số
lụt-hồng-thủy
trào-dâng-nhân-măn hiện giờ!
ngh́n xưa hỡi
sinh thực khí ước mơ phồn thực
hạt trứng hóa bọc hồng
trăm cơi trăm con!
thơ ca và khoa học lặng ḿnh
trước hoang thai
tự ngh́n xưa
là nỗi đau đi vào tôn giáo!
thành khát vọng
làm chủ quy luật tự nhiên
niềm tin tiến hóa thành Người!
vượn-người rụng đuôi
c̣n chất thú, hỡi ơi
phôi thai vô tội
trong mưu đồ chính trị
trong bi kịch lịch sử!
những trang kinh những ḍng biên niên
ướt thấm nỗi niềm ngh́n đời nhân loại!
phải giành giữ
Quyền Chủ Động Thụ Thai
tập lại nụ cười đă quên
(cái choáng trong tim
thổi tắt ánh sáng gương mặt)
những chùm hoa pháo
măi hoài vô thanh trong nắng
bỗng dưng, sợ hăi cảm giác lẻ loi
một ḿnh khuya vắng
một ḿnh
nh́n vào nỗi một ḿnh
khi con đă ngủ
cảm ơn con đă sinh ra cho mẹ một
ngă khác
cảm ơn nhà thương đă sinh ra cho tôi
một ngă khác nữa
cảm ơn hai phụ lưu những phụ lưu
đổ vào ḍng chảy đời tôi
ḍng chảy cạn vơi ḍng chảy kiếp người
tuôn chảy
cho tôi đủ sức nh́n vào chính tôi,
một bản ngă đă tượng h́nh,
tự mầm phôi giây phút đầu
tinh cha gặp noăn mẹ,
ḥa với ngh́n xưa vạn cổ
măi hoài vô thanh trong nắng.
22
VẾT THƯƠNG T̀NH YÊU
hôm qua lại đi ngang trường cũ
muốn khóc với bóng cây thuở học tṛ
rưng nắng
nhưng chẳng việc ǵ phải ướt sũng
nước mắt!
dẫu sao, cũng sáu năm dài ở đó
tuổi mười tám rực rỡ trắng ngời
tuổi hai tư chói sáng tím ngát
ôi tuổi hai mươi hai
từ quê ngoại cát trắng tang chế
bên nấm mộ
chỉ một ḿnh tự chít khăn sô
suưt gục xuống
thành nhánh xương rồng mộ chí
úa trắng hoa buồn
con về trường héo rũ
căn nhà tôn một nửa vắng hoang
choáng nỗi hắt hiu
cảm giác từ đây vĩnh biệt cả nụ cười
dù cơ cực mức nào, đau đớn mức nào
vẫn có thể gánh chịu trăm ngh́n
gánh nặng
nếu c̣n mẹ
đứa con gái nào
cũng cần một điểm tựa một tay vin
mẹ là điểm tựa là tay vin
cho con cheo leo bước qua cầu tuổi trẻ
vực thẳm, bao nhiêu là vực thẳm!
ôi tuổi hai mươi hai côi cút
đôi chẵn, lẻ loi
sững điếng, run rẩy
người bạn trên một lớp ngỏ lời yêu
cháy bỏng
tôi vội vă nắm chặt bàn tay
ấm nồng, tin cậy
rồi bàn tay ấy cũng vội vă hất
bàn tay tôi
khi đă biết nỗi niềm côi cút
thân phận con bé cóc xoài
hẻm rác tha ma
để lại trong trái tim tôi
vết sẹo tủi nghèo!
vết sẹo t́nh-yêu-bị-xem-như-một-
tṛ-đùa
chạm tận cùng nỗi đau tự trọng!
cần một điểm tựa, một tay vin
tôi vin vào bàn tay bạch tuộc!
chất bạch tuộc nhớt nhờn
chính người ấy không tự biết!
chất bạch tuộc bản năng
đă trở thành một ư thức thường t́nh
chất bạch tuộc, xót xa sao,
trong trái tim người đă trải qua
hai mươi hai năm cơ cực bến đ̣!
thời buổi trái tim hóa hầu bao
tham vọng đểu cáng!
nhưng trong quăng băo lốc quăng quật
tôi không kịp nh́n ra
suưt mất trắng!
đen đúa vực thẳm!
Con Người, Con Người, tôi hỡi
trinh và tiết muôn thuở là chất người
giá trị ấy không cổ! khác với muông thú!
tôi cúi đầu trước Kiều
(dẫu vườn khuya xăm xăm một ḿnh
băng lối!)
ḍng nước mắt tự khinh bỉ kéo gương mặt
tôi sát đất
muốn đập vỡ tấm kính soi gương mặt tôi
trơ trẽn
con bé tha ma cóc xoài suưt chẳng c̣n ǵ
suưt không c̣n ǵ để ngẩng cao mắt nh́n
khi người ấy đă van lơn toan đoạt lấy
trinh trắng
(hỡi ơi trinh trắng có thể ngụy tạo
có thể biện minh tẩy rửa giả dối
trà mi không thơm và hồng thơm
có thể là một
hương trinh trở thành vô nghĩa!)
may thay phút mê muội dại khờ
tôi chỉ suưt bị phỉnh đoạt, suưt đồng
nhất với tự nguyện đánh mất!
nhưng, trinh trắng của trái tim!
hạnh phúc không thể mọc từ vực thẳm
đen đúa đó!
chợt nghe một tia sáng lạnh buốt, phút đó
từ ngh́n xưa, có lẽ
xuyên ngang vầng trán
trong tôi, thảng thốt chói lên tiếng hét
như kiếm chém xuống t́nh yêu
không, chém xuống tṛ chơi xác thịt!
tôi vùng dậy hất bật một khối thịt
khối-thịt săn đuổi tôi khắp căn pḥng
chiếc áo đă bật hết cúc bị móc phải đinh
đôi tay bị kéo ngược
như bị trói giật cánh khuỷu
tôi kinh hoàng chói lên tiếng hét
đầu húc vào cửa, cửa bật mở
khối-thịt đóng mạnh, chặn lại tiếng hét
tôi nghiêng mặt tránh, chiếc vú bị chẹt
trong hai cạnh sắt, giập nát
nghẹn tắc tiếng rú thất thanh. Ngất lịm!
có lẽ phút ấy, khối-thịt ấy đă tỉnh lại
trước những tia máu phọt
rồi mũi kim khâu tự tay khối-thịt bác sĩ
sắp ra trường!
vết sẹo con rết trắng
nửa ṿm ngực hồng teo tóp nhăn nhúm tím!
dẫu sao, tôi đă đánh mất trinh trắng
dù chỉ trinh trắng
trái tim
hạnh phúc không thể mọc lên vực thẳm
phút mê khờ!
vực thẳm nhục nhă đau đớn!
t́nh yêu cháy bỏng đầu đời
đốt thiêu nhân phẩm tôi đen đúa!
suốt một năm người ấy c̣n học
chung trường
tôi thường xuyên chạm mặt kẻ thù
kẻ thù, tôi từng gục xuống vai,
từng tin yêu tha thiết
muốn khóc, muốn chết
nhưng không thể ướt sũng nước mắt
không thể đánh đắm tương lai
vào nước mắt
không thể gục mặt sống
không thể thổi tắt ngọn nến
ṛng ṛng mồ hôi trong ngực
thôi thúc tôi tỏa sáng cho đời
an ủi ḿnh chăng?
tự giết ḿnh
bằng đay nghiến nỗi tủi nhục,
nỗi khó nghèo côi cút ḿnh chăng?
tôi căm ghét sự thiếu toàn bích
đời trả thù tôi bằng vết nhục
một đời!
và con người quá đay nghiến chính ḿnh,
ngập ngụa trong nước mắt bất hạnh,
vội quên tiếng cười căng hồng
mạch sống,
không muốn vượt lên u tối tủi nhục
vượt lên sự an bài
nghiệt ngă
nên kiếp người thê thiết chăng?
nên cuộc đời lụt trong khói ảo
và rượu đắng?
không, không thể sợ hăi cơi sống
thù hận cơi sống
đóa hoa vượt lên tầng tầng chà gai
nở thắm làn hương trí tuệ
sáng thơm sắc màu trái tim
đẹp vết thương ứa máu!
tôi tin mùa hoa nối tiếp mùa hoa
cuốn phăng tầng tầng chà gai
độc ác
cuốn phăng bất hạnh!
( xem tiếp phần 3 )
Trở về trang chủ
THÔNG BÁO
Cập nhật: 07/22/06
(tháng / ngày / năm)
TRẦN XUÂN AN
TRẦN XUÂN AN
